Her şey bir hizmet, değil mi?
Uygulamalardan bulut sistemlerine, müşteri destek süreçlerinden yapay zekâ modellerine kadar her şey aslında bir “dijital hizmet”.
Peki bu hizmetler nasıl planlanıyor, ölçülüyor, sürekli iyileştiriliyor?
İşte bu sorunun cevabı ITIL (Information Technology Infrastructure Library) içinde gizli.
Ama artık ITIL sadece “BT süreçlerini yönetmek” değil — kurumsal değer üretimini yönlendiren stratejik bir zeka sistemi.
Ve bu dönüşümün adı: ITIL 5.
ITIL Nedir?
ITIL, BT servislerinin planlanması, sunulması ve geliştirilmesi için oluşturulmuş en yaygın kabul gören metodolojidir.
Kurumların teknoloji hizmetlerini verimlilik, kalite ve müşteri değeri açısından yönetmesine yardımcı olur.
ITIL v3 (2007): Süreç temelli, operasyonel mükemmellik odaklı.
ITIL 4 (2019): Agile, DevOps ve dijital dönüşüm entegrasyonu.
ITIL 5 (2025): AI destekli, değer ve deneyim temelli yönetişim modeli.
ITIL 4 “hizmetleri daha iyi yönetmeyi” öğretti,
ITIL 5 ise “teknolojiyi, kültürü ve zekayı birlikte yönetmeyi” öğretiyor.
ITIL 5 Nedir?
ITIL 5, dijital çağın gerektirdiği esneklik, veri yönetişimi, deneyim yönetimi ve yapay zekâ entegrasyonu gibi konuları bir araya getiren, yeni nesil hizmet yönetimi modelidir.
Yalnızca IT departmanlarını değil —
ürün ekiplerini, müşteri deneyimi yöneticilerini, veri analistlerini ve AI uzmanlarını da kapsar.
“ITIL 5, IT’nin sadece destekleyici bir rol olmaktan çıkıp, kurumun stratejik karar mekanizmasının kalbine yerleşmesidir.”
Bilginç IT Academy, küresel ölçekte tanınan sertifikasyon otoritesi PeopleCert’ün yetkili eğitim ortağı (Accredited Training Organisation – ATO) olarak resmi akreditasyona sahiptir.
Bu ortaklık sayesinde, ITIL®, PRINCE2®, DevOps ve diğer PeopleCert onaylı programlarda en güncel müfredatı, resmi sınav erişimini ve uluslararası geçerli sertifikaları katılımcılarımıza sunuyoruz.
Resmî PeopleCert partner sayfamızı görüntülemek için:
Bilginç IT Academy – PeopleCert Official Partner
ITIL 4 ve ITIL 5 Arasındaki Farklar
ITIL 4 hâlâ güçlü bir framework’tür. Ancak ITIL 5, hızla gelişen dijital dünyaya daha iyi uyum sağlar.
Farkları sadece versiyon değişikliği değil — bir bakış açısı devrimidir.
1. Yaklaşım Farkı: Süreçten Değere Geçiş
| Kriter | ITIL 4 | ITIL 5 |
|---|---|---|
| Odak | Süreç ve hizmet yönetimi | Değer, deneyim ve yönetişim yönetimi |
| Felsefe | IT operasyonlarını optimize et | Kurumsal değeri yönet, müşteriyle ortak üret |
| Hedef | IT’nin verimliliği | Kurumun stratejik bütünlüğü |
| Yapı | Service Value System | Value System + Governance + AI |
ITIL 4, “nasıl yapmalıyız?” sorusuna cevap verirken,
ITIL 5, “neden yapıyoruz, kimin için yapıyoruz ve hangi değeri üretiyoruz?” sorularına odaklanır.
2. Yapı Farkı: Service Value System vs Value Chain
ITIL 4’ün Service Value System modeli, hizmet üretimini süreçsel olarak tanımlar:
“Planla – Geliştir – Teslim Et – Destekle.”
ITIL 5’in Value Chain modeli ise dinamik bir yapıya sahiptir:
Her ürün veya hizmet, müşteriyle etkileşimi boyunca ölçülür, yönlendirilir ve sürekli iyileştirilir.
Artık hizmetin bitişi yok; her hizmet, bir değer döngüsünün parçası.
3. Service Journey: Deneyim Odaklılık
ITIL 5, hizmeti teknik bir çıktı olarak değil, bir deneyim yolculuğu (service journey) olarak ele alır.
Bu, kullanıcı memnuniyetinin artık sadece SLA’larla değil;
duygusal, fonksiyonel ve sürdürülebilir değerlerle ölçülmesi anlamına gelir.
Yani “müşteri mutlu mu?” değil,
“müşteriyle birlikte değer yaratabiliyor muyuz?” sorusu önem kazanır.
4. Ölçüm Netliği (Measurement Clarity)
ITIL 4’te metrikler genellikle SLA, uptime, veya işlem süresiyle sınırlıdır.
ITIL 5 ise değer bazlı metriklere odaklanır:
| Ölçüm Tipi | ITIL 4 | ITIL 5 |
|---|---|---|
| Performans | SLA, KPI | Value metrics, experience metrics |
| Değer | Hizmet seviyesi | Finansal + duygusal + toplumsal etki |
| Analitik | Periyodik raporlar | Gerçek zamanlı ölçüm + AI destekli tahminler |
ITIL 5, “görünmeyen başarıyı” görünür hale getirir.
5. AI Governance ve Dijital Yönetişim
ITIL 5’in en büyük farkı burada.
ITIL 4, yapay zekâdan faydalanmayı önerir;
ITIL 5 ise yapay zekânın kendisini yönetmeyi öğretir.
Yani artık “AI kullanalım” değil — “AI’yi nasıl etik, güvenli ve değer odaklı yöneteceğiz?” sorusu ön plandadır.
ITIL 5’in AI Entegrasyon Alanları:
AI destekli karar alma sistemleri (Decision Support)
Otomatik hizmet yönetimi (AI Service Desk)
Tahmine dayalı bakım (Predictive Maintenance)
AI risk & etik yönetimi (AI Governance)
Kök neden analizi (Root Cause Analysis)
AI yönetişimini öğrenmek isteyenler için:
ITIL 5, yapay zekâyı bir araçtan çıkarır, yönetilen bir ekosistem haline getirir.
6. Kültür ve İnsan Boyutu
ITIL 4, ekiplerin uyumunu vurgular.
ITIL 5 ise “kültürel dönüşüm”e vurgu yapar:
Hizmet üretimi yalnızca süreçlerle değil, değer kültürüyle yönetilir.
İnsan + teknoloji + veri + etik birlikteliği
Kurum içi iletişimde ortak dil
Öğrenen organizasyon kültürü
Sürdürülebilir inovasyon
ITIL 4 “nasıl daha iyi çalışırız?”, ITIL 5 “nasıl birlikte değer üretiriz?” sorusunu sorar.
7. Uygulama Esnekliği
ITIL 4 süreçler için çerçeve sunar;
ITIL 5 ise kurumun yapısına, teknoloji olgunluğuna ve stratejik hedeflerine dinamik uyum sağlar.
Bu sayede küçük teknoloji girişimleriyle büyük kurumsal holdingler aynı framework içinde hareket edebilir.
ITIL 4’ten 5’e Geçiş Neden Önemli?
| Gereksinim | ITIL 5’in Yanıtı |
|---|---|
| Karmaşık teknoloji yapısı | Holistik Value System yaklaşımı |
| AI ve otomasyon entegrasyonu | AI Governance rehberi |
| Deneyim odaklılık | Service Journey modeli |
| Sürdürülebilirlik ve etik | Yönetişim odaklı karar modeli |
| Gerçek zamanlı veri ihtiyacı | Measurement Clarity sistemi |
ITIL 5, artık bir framework değil;
bir kurumun “dijital akıl haritasıdır.”
ITIL 5 Sertifikasyonu ile Kurumsal Geleceğe Hazırlık
ITIL 5 Foundation Eğitimi, ITIL 4’ün bilgi yapısını koruyarak, ITIL 5’in stratejik değer, AI ve yönetişim alanlarını kapsar.
Bu eğitim:
ITIL 4’ten geçiş yapmak isteyen profesyonellere,
IT yöneticilerine,
Ürün sahiplerine,
Dijital strateji liderlerine yöneliktir.
ITIL 5, Değeri Yeniden Tanımlıyor
ITIL 4, kurumlara “disiplin” kazandırdı.
ITIL 5 ise o disiplini değer, zekâ ve etik ile güçlendirdi.
Bugün ITIL 5’i öğrenmek, sadece IT’yi yönetmek değil —
kurumun geleceğini, teknolojik etikle birlikte yönetmektir.
Özetle:
ITIL 4 = Hizmet Yönetimi
ITIL 5 = Değer, Deneyim ve Yapay Zekâ Yönetimi
İlgili Eğitimler: