Bir Oracle Developer olmak istiyorsanız önünüzde onlarca teknoloji, yüzlerce komut ve ilk bakışta biraz göz korkutucu görünen bir veritabanı dünyası var.

Ama güzel tarafı şu:

Hepsini aynı anda öğrenmeniz gerekmiyor.

Oracle geliştirme yolculuğu aslında oldukça mantıklı bir sırayla ilerliyor:

SQL öğren → PL/SQL ile programlama mantığını veritabanına taşı → Oracle Database 23ai'ın modern geliştirici özelliklerini öğren → gerçek projeler geliştir.

SQL size veriyle konuşmayı öğretir.

PL/SQL, veritabanının içinde program yazmanızı sağlar.

Oracle Database 23ai ise bu temelin üzerine modern SQL özellikleri, JSON, AI Vector Search ve yeni nesil uygulama geliştirme yeteneklerini ekler.

Yani işin özü yalnızca SELECT * FROM tablo yazabilmek değil.

İyi bir Oracle Developer; verinin nasıl modellenmesi gerektiğini, doğru sorgunun nasıl yazılacağını, iş kurallarının nerede uygulanacağını, performansın nasıl korunacağını ve modern Oracle özelliklerinin uygulama mimarisinde nasıl kullanılabileceğini bilir.

Peki sıfırdan başlayacak biri nasıl Oracle Developer olur?

SQL ne kadar önemli?

PL/SQL öğrenmeden Oracle Developer olunur mu?

Oracle Database 23ai ile geliştiricilerin dünyasında neler değişti?

Gelin bu yolculuğu baştan sona konuşalım.

Oracle Developer Nedir?

Oracle Developer, Oracle Database üzerinde çalışan uygulamaların veri katmanını geliştiren, sorgular yazan, veritabanı programlama işlemlerini gerçekleştiren ve uygulamalar ile veritabanı arasındaki veri akışının doğru çalışmasını sağlayan yazılım profesyonelidir.

Bir Oracle Developer'ın işi yalnızca tablo oluşturmak veya birkaç SQL sorgusu yazmak değildir.

Pozisyona ve şirkete göre şu alanlarda çalışabilir:

• SQL sorguları geliştirmek,
• Veritabanı tabloları ve ilişkileri tasarlamak,
• PL/SQL prosedürleri yazmak,
• Fonksiyonlar geliştirmek,
• Package oluşturmak,
• Trigger kullanmak,
• Veri doğrulama kuralları geliştirmek,
• Raporlama sorguları hazırlamak,
• Uygulamaların veritabanı işlemlerini optimize etmek,
• Performans problemlerini araştırmak,
• API ve uygulama katmanlarıyla çalışan veritabanı servisleri geliştirmek,
• JSON verileriyle çalışmak,
• Büyük veri kümeleri üzerinde sorgular geliştirmek,
• Modern Oracle özelliklerini uygulamalara entegre etmek,
• AI ve vektör tabanlı arama senaryoları üzerinde çalışmak.

Dolayısıyla Oracle Developer'ı sadece "SQL bilen kişi" olarak düşünmek eksik olur.

SQL işin başlangıcıdır.

Asıl uzmanlık, SQL'in etrafındaki Oracle ekosistemini anlamaya başladığınızda oluşur.

Oracle Developer ile DBA Aynı Şey mi?

Hayır.

Bu iki rol sık sık karıştırılıyor.

Oracle Developer, ağırlıklı olarak uygulama geliştirme ve veritabanı programlama tarafında çalışır.

Oracle Database Administrator (DBA) ise veritabanının kurulumu, yapılandırılması, güvenliği, yedeklenmesi, izlenmesi, performansı ve operasyonel sürekliliği gibi alanlardan sorumludur.

Basitçe söylemek gerekirse:

Developer: "Bu uygulama veritabanıyla nasıl çalışacak?"

DBA: "Bu veritabanı güvenli, hızlı ve sürekli erişilebilir nasıl kalacak?"

Elbette gerçek hayatta iki rolün yolları zaman zaman kesişir.

İyi bir Oracle Developer'ın performans, transaction, index ve database architecture konularını anlaması gerekir.

Aynı şekilde iyi bir DBA da SQL'i gayet iyi bilir.

Ama ana sorumlulukları farklıdır.

Oracle Developer Olmak İçin Nereden Başlamalı?

Başlangıç noktanız büyük ihtimalle tahmin ettiğiniz şey:

SQL.

Oracle Database'i bir bina gibi düşünürsek SQL o binanın giriş kapısıdır.

SQL'i anlamadan Oracle geliştirme dünyasının geri kalanında ilerlemek oldukça zordur.

Bu nedenle ideal öğrenme rotasını üç ana aşamaya ayırabiliriz:

Aşama 1: SQL

Veriyi sorgulama, filtreleme, birleştirme ve değiştirme.

Aşama 2: PL/SQL

SQL'in üzerine programlama mantığı, prosedürler, fonksiyonlar, package'lar ve hata yönetimi eklemek.

Aşama 3: Oracle Database 23ai

Modern SQL özellikleri, JSON, geliştirici deneyimi, yeni veri tipleri ve AI odaklı veritabanı özelliklerini öğrenmek.

Şimdi bunları tek tek ele alalım.

1. Aşama: SQL Öğrenmek

SQL Nedir?

SQL, yani Structured Query Language, ilişkisel veritabanlarıyla çalışmak için kullanılan sorgulama dilidir.

SQL sayesinde veritabanına şunları söyleyebilirsiniz:

Bana İstanbul'daki müşterileri getir.

Son üç ayda en fazla satış yapan ürünleri listele.

Bu müşterinin telefon numarasını güncelle.

Yeni siparişi sisteme ekle.

Satışı olmayan ürünleri bul.

Departmanlara göre ortalama maaşı hesapla.

İnsan dilindeki bu ihtiyaçlar SQL sorgularına dönüşür.

Örneğin:

SELECT first_name, last_name, salary FROM employees WHERE department_id = 50 ORDER BY salary DESC;

Basit görünüyor.

Ama SQL'de ilerledikçe sorgularınız da doğal olarak daha güçlü hâle gelir.

Bir Oracle Developer SQL'de Neleri Bilmelidir?

Başlangıç için sadece SELECT öğrenmek yeterli değildir.

Sağlam bir SQL temeli için aşağıdaki konular önemlidir.

SELECT

Veritabanından veri çekmenin temelidir.

SELECT employee_id, first_name, last_name FROM employees;

WHERE

Sonuçları filtrelemek için kullanılır.

SELECT * FROM employees WHERE salary > 10000;

ORDER BY

Sonuçları sıralamak için kullanılır.

SELECT * FROM employees ORDER BY salary DESC;

GROUP BY

Verileri gruplandırarak analiz etmenizi sağlar.

SELECT department_id,       AVG(salary) FROM employees GROUP BY department_id;

HAVING

Gruplandırılmış sonuçları filtrelemek için kullanılır.

JOIN

Oracle Developer olmak isteyen birinin gerçekten iyi öğrenmesi gereken konulardan biridir.

Çünkü gerçek veritabanlarında ihtiyacınız olan bilgi çoğu zaman tek tabloda durmaz.

Örneğin:

• employees,
• departments,
• locations

tablolarını birlikte sorgulamanız gerekebilir.

Bu noktada:

• INNER JOIN
• LEFT JOIN
• RIGHT JOIN
• FULL OUTER JOIN
• Self Join

gibi yapıların mantığını anlamalısınız.

Subquery

Bir sorgunun sonucunu başka bir sorgu içerisinde kullanmanızı sağlar.

Set Operators

Özellikle:

• UNION
• UNION ALL
• INTERSECT
• MINUS

yapılarını bilmek önemlidir.

DML

Verinin kendisini değiştirirsiniz:

• INSERT
• UPDATE
• DELETE
• MERGE

DDL

Veritabanı nesnelerinin yapısını yönetirsiniz:

• CREATE
• ALTER
• DROP

Transaction Yönetimi

COMMIT ve ROLLBACK sadece iki komut değildir.

Bir uygulamada veri bütünlüğünü korumanın temel parçalarından biridir.

Bir ödeme uygulamasını düşünün.

Para bir hesaptan düşürüldü ancak diğer hesaba eklenmeden işlem hata verdi.

İşte transaction mantığını doğru anlamıyorsanız burada ciddi bir problem var.

JOIN Konusunu Hafife Almayın

Yeni başlayanların sık yaptığı hatalardan biri JOIN konusunu hızlıca geçmektir.

Gerçek projelerde ilişkisel veritabanının gücü zaten tablolar arasındaki ilişkiden gelir.

Bir e-ticaret sisteminde örneğin:

customers → orders → order_items → products → categories

gibi bir yapı olabilir.

"Geçen ay İstanbul'daki müşterilerin en fazla satın aldığı 10 ürün kategorisi nedir?"

sorusu geldiğinde tek tabloyla işiniz bitmeyecektir.

Bu nedenle Oracle Developer yolculuğunda JOIN konusunda gerçekten rahat olmak önemlidir.

SQL Öğrenirken Sadece Sorgu Ezberlemeyin

Burada küçük ama önemli bir tavsiye var.

Şunu ezberlemek kolaydır:

SELECT ... FROM ... WHERE ... GROUP BY ... HAVING ... ORDER BY ...

Ama iyi bir geliştiricinin düşünmesi gereken daha önemli sorular vardır:

• Veri hangi tablolarda bulunuyor?
• Tablolar nasıl ilişkili?
• NULL değerler ne anlama geliyor?
• JOIN sonucu neden çoğaldı?
• Bu sorgu doğru sonucu gerçekten veriyor mu?
• Aynı sorguyu daha okunabilir yazabilir miyim?
• Büyük veri üzerinde nasıl davranır?
• Index kullanabilir mi?
• Fonksiyon kullanmak index kullanımını etkiliyor mu?

İşte SQL seviyenizi asıl yükselten sorular bunlardır.

Oracle SQL Öğrenmek İçin Eğitim

SQL'e sistematik biçimde başlamak isteyenler için Oracle Database 23ai: SQL Workshop Eğitimi ve Kursu değerlendirilebilecek başlangıç noktalarından biridir.

Eğitim; temel SELECT ifadelerinden başlayarak filtreleme, fonksiyonlar, JOIN'ler, alt sorgular, set operatörleri, DML, DDL, view, index, sequence ve yetkilendirme gibi geniş bir SQL alanını kapsıyor.

Özellikle SQL'i yalnızca teorik olarak görmek yerine veri işleme senaryoları üzerinden öğrenmek isteyenler için bu tür yapılandırılmış bir eğitim rotası faydalı olabilir.

2. Aşama: PL/SQL ile Programlamaya Geçmek

SQL'i öğrendiniz.

Sorgu yazabiliyorsunuz.

Veri ekleyebiliyor, güncelleyebiliyor ve silebiliyorsunuz.

JOIN'ler artık kabusunuz değil.

Peki bundan sonra?

İşte burada PL/SQL devreye giriyor.

PL/SQL Nedir?

PL/SQL, Oracle'ın SQL üzerine geliştirdiği prosedürel programlama dilidir.

SQL size:

"Şu veriyi getir."

deme imkânı verir.

PL/SQL ise:

"Şu koşul gerçekleşirse bunu yap, gerçekleşmezse başka bir işlem yap; kayıtları tek tek işle; hata olursa yakala; sonucu başka bir prosedüre gönder."

gibi programlama mantıkları oluşturmanızı sağlar.

Yani SQL'e:

• Değişkenler,
• Koşullar,
• Döngüler,
• Hata yönetimi,
• Fonksiyonlar,
• Prosedürler,
• Package'lar,
• Trigger'lar

eklenmiş gibi düşünebilirsiniz.

Basit Bir PL/SQL Bloğu Nasıl Görünür?

Örneğin:

DECLARE v_employee_count NUMBER; 
BEGIN    
SELECT COUNT(*)    INTO v_employee_count    FROM employees;     
DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('Çalışan sayısı: ' || v_employee_count); 
END; /

Burada artık yalnızca SQL sorgusu çalıştırmıyoruz.

Bir değişken tanımlıyoruz, sorgu sonucunu bu değişkene aktarıyoruz ve programlama mantığının içinde kullanıyoruz.

PL/SQL Neden Önemlidir?

Kurumsal Oracle sistemlerinde birçok iş kuralı veritabanı katmanında uygulanabilir.

Örneğin:

Bir sipariş oluşturulduğunda:

1. Müşteri kontrol edilecek.
2. Stok kontrol edilecek.
3. Sipariş kaydı oluşturulacak.
4. Sipariş satırları kaydedilecek.
5. Stok güncellenecek.
6. Bir hata oluşursa işlem geri alınacak.

Bu tür süreçlerde prosedürel programlama mantığı gerekir.

PL/SQL tam olarak bunun için vardır.

PL/SQL'de Öğrenmeniz Gereken Temel Konular

Anonymous Blocks

PL/SQL'in temel blok yapısını anlamanızı sağlar:

DECLARE BEGIN EXCEPTION END;

Variables

Veri üzerinde işlem yaparken değişken kullanmayı öğrenirsiniz.

%TYPE ve %ROWTYPE

Oracle geliştirmede son derece kullanışlı yapılardır.

Örneğin:

v_salary employees.salary%TYPE;

Böylece değişkeninizi doğrudan ilgili sütunun veri tipiyle ilişkilendirebilirsiniz.

IF / ELSIF / ELSE

Programınıza karar verme mekanizması kazandırır.

CASE

Birden fazla koşullu senaryonun daha okunabilir biçimde yönetilmesini sağlayabilir.

LOOP

PL/SQL'de:

• BASIC LOOP
• FOR LOOP
• WHILE LOOP

gibi döngüler kullanılabilir.

Ama küçük bir not:

Her problemi döngüyle çözmek doğru değildir.

SQL set-based çalışan bir dildir. Tek SQL sorgusuyla çözülebilecek bir işlemi gereksiz şekilde satır satır PL/SQL döngüsüne sokmak performansı kötüleştirebilir.

İyi Oracle Developer'ın ayırt ettiği noktalardan biri tam olarak budur:

Hangi işi SQL'e, hangi işi PL/SQL'e bırakacağını bilmek.

Cursor Nedir?

Cursor, SQL sorgusunun döndürdüğü sonuç kümesi üzerinde kontrollü şekilde çalışmanızı sağlayan PL/SQL mekanizmalarından biridir.

Implicit ve explicit cursor kavramlarıyla karşılaşırsınız.

Özellikle:

• %FOUND
• %NOTFOUND
• %ROWCOUNT

gibi cursor özelliklerini öğrenmek gerekir.

Procedure Nedir?

Procedure, belirli bir işi gerçekleştirmek için oluşturulan tekrar kullanılabilir veritabanı programıdır.

Örneğin:

CREATE OR REPLACE PROCEDURE update_salary (p_employee_id IN NUMBER,    p_new_salary  IN NUMBER )
AS 
BEGIN    
UPDATE employees SET salary = p_new_salary  WHERE employee_id = p_employee_id; 
END; /

Artık bu işlevi ihtiyaç duyduğunuz yerlerden çağırabilirsiniz.

Function Nedir?

Function, procedure'a benzer ancak temel olarak bir değer döndürmesiyle öne çıkar.

Örneğin çalışan yıllık maaşını hesaplayan bir fonksiyon yazabilirsiniz.

CREATE OR REPLACE FUNCTION annual_salary (p_monthly_salary NUMBER )
RETURN NUMBER 
AS 
BEGIN    
RETURN p_monthly_salary * 12; 
END; /

Procedure ve Function Arasındaki Fark Nedir?

Basit düşünürsek:

Procedure: Bir işlem gerçekleştirir.

Function: Bir hesaplama veya işlem gerçekleştirerek değer döndürür.

Gerçek kullanım senaryolarında fark bundan biraz daha ayrıntılıdır ama başlangıç için bu ayrım yeterlidir.

Package Nedir?

Oracle geliştirme tarafında önemli konulardan biri package yapısıdır.

Package; ilişkili prosedürleri, fonksiyonları, değişkenleri ve diğer PL/SQL yapılarını mantıksal olarak bir arada organize etmenizi sağlar.

Büyük kurumsal projelerde yüzlerce bağımsız prosedürü gelişi güzel bırakmak yerine mantıklı package yapıları oluşturmak bakım açısından çok daha sağlıklıdır.

Örneğin:

ORDER_PACKAGE ├── create_order ├── cancel_order ├── calculate_total └── validate_order

Bu, kod organizasyonunun çok daha anlaşılır olmasını sağlar.

Trigger Nedir?

Trigger, belirli bir veritabanı olayı gerçekleştiğinde otomatik çalışan PL/SQL kodudur.

Örneğin:

• INSERT öncesinde,
• UPDATE sonrasında,
• DELETE gerçekleştiğinde

bir işlem tetiklenebilir.

Trigger güçlüdür.

Ama bir o kadar da dikkatli kullanılmalıdır.

Çünkü arka planda otomatik çalışan mantıklar fazla arttığında sistemin davranışını takip etmek zorlaşabilir.

Her "bunu otomatik yapalım" dediğiniz yerde trigger kullanmak iyi tasarım anlamına gelmez.

Exception Handling

Production ortamındaki kod yalnızca her şey yolunda giderken çalışmamalıdır.

Bir şey ters gittiğinde da doğru davranmalıdır.

PL/SQL'de exception handling sayesinde örneğin:

EXCEPTION    WHEN NO_DATA_FOUND THEN        ...    WHEN TOO_MANY_ROWS THEN        ...    WHEN OTHERS THEN        ...

gibi hata yakalama yapıları oluşturabilirsiniz.

Bu konu oldukça önemlidir.

Çünkü gerçek uygulamalar hatasız ortamlarda çalışmaz.

Asıl mesele hata oluştuğunda sistemin ne yaptığıdır.

BULK COLLECT ve FORALL

PL/SQL'de daha ileri seviyeye geldiğinizde performans tarafında BULK COLLECT ve FORALL gibi kavramlarla karşılaşırsınız.

Bunlar büyük veri setleri üzerinde SQL ve PL/SQL motorları arasındaki geçişlerin oluşturduğu maliyeti azaltmaya yardımcı olabilir.

Yani bir noktadan sonra soru sadece:

"Kod çalışıyor mu?"

olmaktan çıkar.

Şuna dönüşür:

"Kod büyük veri üzerinde hâlâ iyi çalışıyor mu?"

PL/SQL Eğitimi ile Bir Üst Seviyeye Geçmek

SQL temeli oturduktan sonra Oracle Database: PL/SQL Workshop Eğitimi ve Kursu ile PL/SQL tarafına daha sistematik geçiş yapılabilir.

Eğitim kapsamında PL/SQL blokları, değişkenler, cursor'lar, koşullar, döngüler, exception handling, procedure, function, package, trigger ve dynamic SQL gibi konular ele alınıyor.

Ayrıca BULK COLLECT ve FORALL gibi performans odaklı yapılara kadar uzanan bir içerik sunulması, yalnızca başlangıç seviyesinde değil daha gerçekçi kurumsal senaryolara hazırlık açısından da önem taşıyor.

3. Aşama: Oracle Database 23ai Dünyasına Geçmek

Buraya kadar Oracle Developer yolculuğunun klasik ama vazgeçilmez kısmını konuştuk:

SQL + PL/SQL

Şimdi modern tarafa gelelim.

Oracle Database 23ai.

Oracle Database 23ai, geliştiriciler açısından yalnızca yeni bir sürüm numarası değildir.

SQL geliştirmeleri, JSON tarafındaki yenilikler, yeni veri tipleri, geliştirici üretkenliği ve AI tabanlı uygulama senaryoları açısından önemli özellikler sunar.

Oracle Database 23ai Nedir?

Oracle Database 23ai, Oracle Database'in modern uzun dönem destek nesillerinden biridir ve özellikle:

• Yapay zekâ,
• Uygulama geliştirme,
• SQL üretkenliği,
• JSON,
• Vector Search,
• Modern veri modelleri

üzerinde dikkat çekici yenilikler içerir.

Buradaki önemli nokta şu:

Oracle veritabanı geliştiricisinin rolü artık yalnızca klasik ilişkisel veriler üzerinde SQL ve PL/SQL yazmaktan ibaret değil.

Modern uygulamalarda:

• JSON,
• AI,
• embedding,
• vector,
• semantic search,
• microservices

gibi kavramlarla da karşılaşabilirsiniz.

Oracle AI Vector Search Nedir?

23ai'ın en dikkat çekici özelliklerinden biri AI Vector Search yetenekleridir.

Klasik bir sorguyu düşünün:

"İçerisinde 'Oracle' kelimesi geçen kayıtları bul."

Bu daha çok anahtar kelime mantığına dayanır.

Vector Search tarafında ise amaç daha farklıdır:

Anlam olarak birbirine benzeyen verileri bulmak.

Örneğin kullanıcı:

"Bulut üzerinde çalışan kurumsal veritabanı çözümleri"

diye arama yaptığında metinde aynı kelimeler birebir geçmese bile anlamsal olarak benzer içeriklere ulaşmayı hedefleyebilirsiniz.

Bu yaklaşım:

• Semantic search,
• Recommendation systems,
• RAG uygulamaları,
• Doküman arama,
• Benzer ürün bulma,
• AI destekli uygulamalar

gibi alanlarda önemli hâle geliyor.

VECTOR Veri Tipi Neden Önemli?

AI modelleri metinleri, görselleri veya diğer verileri sayısal gösterimlere yani vector embedding yapılarına dönüştürebilir.

Oracle Database 23ai tarafında vector veriler veritabanında saklanıp sorgulanabilir.

Bu, geliştirici açısından oldukça ilginç bir kapı açıyor.

Klasik verileriniz:

• Müşteri bilgileri,
• Ürünler,
• Siparişler,
• Dokümanlar

ile AI tabanlı vector verilerini aynı veri platformu içerisinde kullanabileceğiniz senaryolar oluşturabilirsiniz.

RAG ile Oracle Database 23ai İlişkisi

Generative AI dünyasında sıkça duyacağınız kavramlardan biri RAG, yani Retrieval-Augmented Generation'dır.

Basitleştirirsek:

1. Kullanıcı soru sorar.
2. Sistem ilgili dokümanları arar.
3. En alakalı içerikler bulunur.
4. Bu bilgiler LLM'e bağlam olarak verilir.
5. Model daha ilgili bir cevap üretir.

Vector Search bu mimarinin retrieval kısmında önemli rol oynayabilir.

Bu nedenle modern bir Oracle Developer'ın en azından:

• Embedding nedir?
• Vector nedir?
• Similarity search nedir?
• Semantic search nedir?
• RAG nasıl çalışır?

sorularının temel cevaplarını bilmesi giderek daha değerli hale geliyor.

JSON-Relational Duality Nedir?

Oracle Database 23ai'ın geliştirici tarafındaki önemli özelliklerinden biri de JSON-Relational Duality yaklaşımıdır.

Geleneksel uygulamalarda geliştiriciler çoğu zaman şu ikilemle karşılaşır:

İlişkisel model mi kullanalım, JSON doküman modeli mi?

Relational model veri bütünlüğü ve ilişkiler açısından güçlüdür.

JSON ise geliştirici açısından oldukça doğal ve esnektir.

JSON-Relational Duality yaklaşımı bu iki dünyanın avantajlarını bir araya getirmeyi hedefler.

Aynı temel veri ilişkisel tablolar üzerinden tutulurken geliştirici bunu JSON document görünümünden kullanabilir.

Bu da modern uygulamalarda veri erişimini daha esnek hâle getirebilir.

Oracle 23ai ile SQL Daha Rahat Hale Geliyor

23ai geliştiricilere yalnızca büyük AI özellikleri getirmiyor.

Günlük SQL kullanımını kolaylaştıran birçok küçük ama hoş geliştirme de bulunuyor.

SELECT Without FROM

Klasik Oracle SQL'de bazı basit ifadeler için DUAL tablosu kullanmaya alışkınız:

SELECT SYSDATE FROM dual;

23ai ile bazı senaryolarda daha sade kullanım mümkün:

SELECT SYSDATE;

Küçük bir fark gibi görünüyor.

Ama geliştirici deneyimini daha doğal hale getiriyor.

BOOLEAN Veri Tipi

Modern programlama dillerinde true/false son derece doğal bir kavram.

SQL tarafında native BOOLEAN desteğinin geliştirilmesi de uygulama ile veritabanı arasındaki veri modellerini daha anlaşılır hale getirebilir.

Örneğin:

CREATE TABLE users (    user_id NUMBER,    active BOOLEAN );

Böylece "aktif mi değil mi?" gibi alanları daha doğal şekilde ifade etmek mümkün hâle geliyor.

IF NOT EXISTS

Database deployment script'lerinde sık yaşanan sorunlardan biri:

"Bu obje zaten varsa ne olacak?"

23ai'ın SQL/DDL iyileştirmeleri bu tip kontrollerin daha sade yazılabileceği senaryolar sunuyor.

Bu özellikle:

• Deployment,
• CI/CD,
• Schema migration,
• DevOps

süreçlerinde geliştirici deneyimini iyileştirebilir.

GROUP BY İçerisinde Alias Kullanımı

SQL yazarken küçük görünen ama günlük kullanımı rahatlatan yeniliklerden biri de alias kullanımındaki geliştirmelerdir.

Bu tür özellikler SQL'i daha okunabilir hale getirir.

Ve unutmayın:

Okunabilir SQL, bakım yapılabilir SQL'dir.

UPDATE ve DELETE İşlemlerinde JOIN

Modern SQL geliştirme tarafındaki başka bir kolaylık da join tabanlı DML işlemlerinin daha esnek hale gelmesidir.

Özellikle farklı tabloların ilişkisine göre veri güncellemeniz gereken projelerde bu tür özellikler sorguları sadeleştirebilir.

JSON Özellikleri

Modern uygulamalar JSON olmadan düşünülemiyor.

API'ler, microservice mimarileri ve web uygulamaları yoğun şekilde JSON kullanıyor.

Oracle 23ai geliştirici özellikleri içerisinde:

• JSON Schema,
• JSON_TRANSFORM,
• JSON sorgulama,
• JSON karşılaştırma,
• JSON-Relational Duality

gibi birçok başlık bulunuyor.

Bu nedenle modern Oracle Developer'ın yalnızca klasik tablo-satır-sütun mantığını değil, JSON veri modelini de anlaması önemli.

Materialized View Yenilikleri

Büyük ölçekli raporlama ve analitik sistemlerde materialized view önemli bir optimizasyon aracı olabilir.

23ai'daki geliştirici yenilikleri içerisinde materialized view tarafındaki iyileştirmeler de yer alıyor.

Oracle Developer için bu şu mesajı veriyor:

Sadece veriyi çekmeyi değil, veriyi nasıl verimli sunacağınızı da öğrenin.

23ai Yeniliklerini Öğrenmek

SQL ve PL/SQL tarafında sağlam bir temel oluşturduktan sonra Oracle Database 23ai: New Features for Developers Eğitimi ve Kursu ile 23ai'ın geliştirici odaklı yeniliklerine geçilebilir.

Eğitim içerisinde özellikle:

• DML ve DDL geliştirmeleri,
• SQL yenilikleri,
• JSON özellikleri,
• JSON-Relational Duality,
• Analitik yetenekler,
• Vectorized query processing,
• Materialized View geliştirmeleri,
• Tarih ve zaman işlemleri,
• Globalization özellikleri

gibi başlıklar bulunuyor.

Bu eğitim temel SQL öğrenme kursu olmaktan ziyade mevcut Oracle geliştirme deneyimini yeni sürümün yetenekleriyle güncellemek isteyen geliştiricilere hitap ediyor.

SQL, PL/SQL ve 23ai Birbirini Nasıl Tamamlıyor?

Bunu üç katmanlı düşünmek oldukça kolay.

SQL olmadan PL/SQL temeli eksik kalır.

PL/SQL olmadan Oracle'a özel kurumsal veritabanı geliştirme yetkinliğiniz sınırlı kalabilir.

23ai özelliklerinden uzak kalırsanız da modern Oracle ekosisteminin sunduğu yeni geliştirici olanaklarının önemli bir bölümünü kaçırırsınız.

Bu yüzden doğru sıra genellikle:

SQL → PL/SQL → 23ai

şeklindedir.

Oracle Developer Yol Haritası

Sıfırdan başlıyorsanız şu yolu izleyebilirsiniz.

1. İlişkisel Veritabanı Mantığını Öğrenin

Önce şu kavramları anlayın:

• Table
• Row
• Column
• Primary Key
• Foreign Key
• Constraint
• Relationship
• Normalization

SQL komutu ezberlemeden önce verinin neden bu şekilde tasarlandığını anlamak önemli.

2. Temel SQL Öğrenin

Şunlarla başlayın:

• SELECT
• WHERE
• ORDER BY
• DISTINCT
• NULL
• Basic functions

3. JOIN ve Subquery Konularına Geçin

Biraz zorlanmanız normal.

Özellikle JOIN öğrenirken örnek veritabanları üzerinde bol bol pratik yapın.

4. GROUP BY ve Analitik Düşünmeyi Öğrenin

Raporlama soruları çözün.

Örneğin:

• Departman başına çalışan sayısı,
• Aylık satış toplamı,
• En yüksek satış yapan müşteri,
• Yıllık büyüme,
• Kategori bazlı ortalama satış

gibi sorgular yazın.

5. DML ve Transaction Öğrenin

INSERT, UPDATE ve DELETE sadece sözdizimi değildir.

Transaction mantığını da beraberinde öğrenin.

6. Veritabanı Nesnelerini Öğrenin

• Table
• View
• Index
• Sequence
• Synonym
• Constraint

konularında rahat olun.

7. PL/SQL'e Geçin

Ardından:

• Variables
• IF
• LOOP
• Cursor
• Exception

konularını öğrenin.

8. Procedure ve Function Yazın

Gerçek iş mantıkları geliştirmeye başlayın.

9. Package Öğrenin

Kod organizasyonu konusunda ciddi bir seviye atlarsınız.

10. Trigger Konusunu Öğrenin

Ama trigger'ı her probleme çözüm olarak görmeyin.

11. Dynamic SQL Öğrenin

Dinamik sorgu üretmeniz gereken senaryolar için önemlidir.

12. PL/SQL Performansına Geçin

• BULK COLLECT
• FORALL
• Context switching

gibi kavramları öğrenin.

13. SQL Performansını Öğrenin

Artık yalnızca doğru sonuç üretmek yetmez.

Şunları incelemeye başlayın:

• Execution plan
• Index
• Cardinality
• Statistics
• Full table scan
• Join methods
• Optimizer

14. Git Kullanın

SQL ve PL/SQL dosyalarınız da koddur.

Dolayısıyla source control altında tutulmalıdır.

15. Oracle 23ai Yeniliklerini Öğrenin

Temeliniz oturduktan sonra:

• Modern SQL özellikleri,
• BOOLEAN,
• JSON,
• JSON-Relational Duality,
• Vector,
• AI Vector Search

gibi alanlara geçin.

16. Gerçek Proje Yapın

En önemli aşama bu.

Tutorial izlemek sizi bir yere kadar getirir.

Gerçek problem çözmek ise geliştirir.

Oracle Developer İçin Örnek Proje Fikirleri

Ne geliştireceğinizi bilmiyorsanız birkaç örnek:

Personel Yönetim Sistemi

Tablolar:

• Employees
• Departments
• Positions
• Salaries

PL/SQL tarafında:

• Maaş güncelleme prosedürü,
• Departman değişikliği,
• Çalışan istatistik fonksiyonları

oluşturabilirsiniz.

E-Ticaret Veritabanı

Tablolar:

• Customers
• Products
• Categories
• Orders
• OrderItems
• Payments

Sonrasında:

• Sipariş procedure'ları,
• Stok kontrolü,
• Raporlama sorguları,
• Satış analizi

ekleyebilirsiniz.

Bankacılık Simülasyonu

• Customers
• Accounts
• Transactions

üzerinden:

• Para transferi,
• Transaction yönetimi,
• Exception handling,
• Audit

konularını öğrenebilirsiniz.

AI Destekli Doküman Arama

Oracle 23ai tarafına geçtiğinizde daha modern bir proje yapabilirsiniz.

Örneğin şirket dokümanlarının embedding'lerini oluşturup vector olarak saklayan ve kullanıcı sorgusuna semantik olarak yakın belgeleri bulan bir sistem geliştirebilirsiniz.

Bu proje sizi klasik SQL'den modern AI/database kesişimine taşır.

Oracle Developer'ın Bilmesi Gereken Teknolojiler

Oracle Developer kariyerinde yalnızca Oracle bilmek yeterli olmayabilir.

Aşağıdaki teknolojiler ciddi avantaj sağlar.

Oracle Developer ile Backend Developer Arasındaki Fark Nedir?

Backend Developer genellikle:

• API,
• Business logic,
• Authentication,
• Application services

üzerinde çalışır.

Oracle Developer ise ağırlıklı olarak:

• Database logic,
• SQL,
• PL/SQL,
• Data model,
• Stored procedures,
• Query optimisation

tarafında uzmanlaşır.

Ancak iki alan birbirinden tamamen ayrı değildir.

Modern bir backend geliştiricinin SQL bilmesi gerekir.

Oracle üzerinde yoğun çalışan backend geliştirici için PL/SQL bilmek de ciddi avantaj olabilir.

SQL Developer ile Oracle Developer Aynı mı?

Her zaman değil.

SQL Developer terimi SQL ağırlıklı çalışan profesyoneller için kullanılabilir.

Oracle Developer ise genellikle Oracle ekosistemine özel daha geniş bir yetkinliği ifade eder.

Oracle Developer'dan:

• Oracle SQL,
• PL/SQL,
• Oracle database objects,
• Performance,
• Oracle-specific capabilities

konularını bilmesi beklenebilir.

Bir de kafa karıştıran başka bir nokta var:

Oracle SQL Developer, Oracle'ın geliştirme aracının da adıdır.

Yani bağlama dikkat etmek gerekiyor.

Oracle Developer Olmak İçin Java Bilmek Gerekir mi?

Zorunlu değildir.

Oracle Developer olarak ağırlıklı şekilde SQL ve PL/SQL çalışabilirsiniz.

Ancak Java, C#, Python veya benzeri bir backend dili bilmek oldukça avantajlıdır.

Çünkü veritabanı genellikle tek başına yaşamaz.

Bir uygulamaya hizmet eder.

Uygulamanın veritabanına nasıl bağlandığını bilirseniz:

• Connection yönetimi,
• Transaction,
• Parameter binding,
• SQL injection,
• Connection pool,
• API/database ilişkisi

gibi konuları çok daha iyi anlarsınız.

Oracle Developer İçin Python Faydalı mı?

Kesinlikle.

Özellikle:

• Veri işleme,
• Otomasyon,
• ETL,
• API geliştirme,
• AI uygulamaları

tarafında Python bilmek Oracle becerilerinizi tamamlayabilir.

Oracle 23ai'ın AI Vector Search gibi özelliklerine yöneldiğinizde Python ekosistemiyle kesişmeniz daha da olası hale gelir.

Oracle Developer İçin Veri Modelleme Neden Önemli?

Kötü tasarlanmış veritabanının üzerine iyi SQL yazmak zorlaşır.

Bu yüzden şunları öğrenmek gerekir:

• Entity,
• Relationship,
• Primary key,
• Foreign key,
• One-to-one,
• One-to-many,
• Many-to-many,
• Normalization.

Örneğin sipariş sistemi tasarlarken bütün ürünleri tek bir orders tablosuna yazmaya çalışırsanız ileride ciddi problemler yaşarsınız.

İyi geliştirici sadece sorgu yazmaz.

Verinin nasıl organize edilmesi gerektiğini de düşünür.

Oracle Developer İçin Performans Neden Önemlidir?

Şu sorgu:

SELECT * FROM orders;

100 kayıtlık tabloda gayet masumdur.

500 milyon satırlık tabloda aynı rahatlıkla söyleyemeyiz.

Production dünyasında sorgularınız:

• CPU,
• Memory,
• Disk I/O,
• Network,
• Lock,
• Concurrent users

gibi birçok kaynağı etkiler.

Bu yüzden ilerleyen aşamalarda:

• Execution plan okumayı,
• Index kullanımını,
• SQL optimizer mantığını,
• Join yöntemlerini,
• Statistics kavramını

öğrenmelisiniz.

Index Her Şeyi Hızlandırır mı?

Hayır.

Bu da yeni başlayanların sık düştüğü tuzaklardan biridir.

"Yavaş sorguya index atalım" her zaman doğru çözüm değildir.

Index:

• SELECT performansını artırabilir,
• Ama INSERT/UPDATE/DELETE maliyetini artırabilir,
• Disk alanı kullanır,
• Yanlış tasarlanırsa hiç kullanılmayabilir.

Yani performans tuning:

"Index ekleyelim."

demekten çok daha kapsamlıdır.

Oracle Developer İçin Güvenlik Bilgisi Gerekir mi?

Evet.

Veritabanında şirketin en değerli bilgilerinden bazıları bulunur.

Örneğin:

• Müşteri bilgileri,
• Finansal veriler,
• Personel verileri,
• Sipariş geçmişi,
• Ticari bilgiler.

Bu nedenle Oracle Developer'ın en azından şu konuları anlaması gerekir:

• GRANT / REVOKE,
• Role,
• Least privilege,
• SQL Injection,
• Bind variables,
• Sensitive data,
• Credential management.

Özellikle uygulama geliştiriyorsanız kullanıcıdan gelen metni doğrudan SQL sorgusuna eklemek son derece kötü bir fikir olabilir.

Oracle Developer İçin Git Neden Önemli?

PL/SQL kodu da koddur.

Dolayısıyla:

procedure_final.sql 
procedure_final2.sql 
procedure_final_son.sql 
procedure_final_son_gercek.sql

şeklinde dosya saklamak versiyon kontrolü değildir.

Git sayesinde:

• Değişiklik geçmişini görebilir,
• Kim ne yaptı anlayabilir,
• Code review yapabilir,
• Önceki versiyona dönebilir,
• Branch kullanabilir,
• CI/CD süreçlerine bağlanabilirsiniz.

Modern Oracle geliştirme ekiplerinde database code'un da yazılım kodu gibi yönetilmesi gerekir.

Oracle Developer ve DevOps

Database development ile DevOps eskiden biraz ayrı dünyalar gibi düşünülebiliyordu.

Artık işler değişti.

Database değişikliklerinin de:

• Versiyonlanması,
• Test edilmesi,
• Otomatik deploy edilmesi,
• Rollback planının bulunması

bekleniyor.

Bu nedenle Oracle Developer için temel DevOps kültürü ciddi avantaj sağlar.

AI Oracle Developer'ın İşini Elinden Alır mı?

Muhtemelen bu yazıyı okuyan birçok kişinin aklından geçen soru bu.

AI artık SQL yazabiliyor.

PL/SQL de yazabiliyor.

Peki geliştiriciye gerek kalmayacak mı?

Asıl mesele SQL cümlesini yazabilmek değildir.

Şunları doğru anlamak hâlâ kritik:

• Verinin anlamı,
• İş kuralları,
• Güvenlik,
• Performans,
• Transaction mantığı,
• Veri bütünlüğü,
• Mimari,
• Production etkisi.

AI size SQL yazabilir.

Ama "Bu sorguyu cuma günü saat 17.30'da production sisteminde çalıştırırsak 40 milyon satırlık tablo üzerinde ne olur?" sorusu çok daha farklı bir mühendislik problemidir.

Bu nedenle AI döneminde Oracle Developer'ın değeri ortadan kaybolmaktan ziyade değişiyor.

Daha az:

"Komutu ezberleyen kişi"

daha fazla:

"Doğru problemi anlayıp güvenli veri çözümü tasarlayan kişi"

olmak gerekiyor.

Junior Oracle Developer Ne Bilmelidir?

Junior seviyede mükemmel olmak zorunda değilsiniz.

Ama şu konularda rahat olmanız iyi bir başlangıçtır:

• Relational database mantığı,
• SELECT,
• WHERE,
• JOIN,
• GROUP BY,
• Subquery,
• INSERT / UPDATE / DELETE,
• Transaction,
• Temel PL/SQL,
• Variables,
• IF,
• LOOP,
• Procedure,
• Function,
• Exception handling,
• Git temelleri.

Bunlara birkaç gerçek proje eklerseniz güçlü bir başlangıç profili oluşturabilirsiniz.

Mid-Level Oracle Developer Ne Bilmelidir?

Mid-level seviyede beklenti yükselir.

Şunlarda daha rahat olmanız beklenebilir:

• Complex SQL,
• Execution plans,
• Index,
• Advanced PL/SQL,
• Packages,
• Dynamic SQL,
• Bulk operations,
• Exception strategy,
• Database design,
• Performance tuning,
• Git workflows,
• Application integration.

Senior Oracle Developer Ne Bilmelidir?

Senior seviyede artık yalnızca kod yazmak değil, doğru teknik kararları vermek önemlidir.

Örneğin:

• Bu iş kuralı database'de mi application'da mı olmalı?
• Bu sorgu nasıl ölçeklenir?
• Veri modeli doğru mu?
• Migration nasıl yapılmalı?
• Hangi index gerekli?
• Transaction sınırı nerede olmalı?
• Security risk var mı?
• Database deployment nasıl güvenli hale getirilmeli?
• Yeni Oracle özellikleri gerçekten burada kullanılmalı mı?

Senior geliştiriciyi senior yapan şey yalnızca daha fazla SQL komutu bilmesi değildir.

Karar kalitesidir.

Oracle Developer Olmak Ne Kadar Sürer?

Tek bir doğru süre yok.

Mevcut yazılım ve veritabanı bilginize göre değişir.

Ancak öğrenme sürecini kabaca şöyle düşünebilirsiniz:

İlk Dönem

• Relational database,
• Temel SQL,
• JOIN,
• DML.

İkinci Dönem

• İleri SQL,
• PL/SQL,
• Procedure,
• Function,
• Package.

Üçüncü Dönem

• Performance,
• Security,
• Git,
• Application integration,
• Gerçek projeler.

İleri Aşama

• 23ai,
• JSON,
• AI Vector Search,
• Cloud,
• Modern database architecture.

Temel SQL'i birkaç haftada öğrenebilirsiniz.

Ama gerçek anlamda iyi bir Oracle Developer olmak için proje deneyimi gerekir.

Bunu üç haftalık kurs bitirme rozetiyle ölçmek pek mümkün değil.

Oracle Developer Eğitim Rotası Nasıl Olmalı?

Bilginç üzerinden adım adım bir öğrenme rotası oluşturmak isterseniz mantıklı sıra şu şekilde olabilir:

1. SQL Temeli

İlk adım:

Oracle Database 23ai: SQL Workshop Eğitimi ve Kursu

Burada hedef SQL dünyasında rahat hale gelmek:

• SELECT,
• JOIN,
• Functions,
• Subqueries,
• DML,
• DDL,
• Views,
• Indexes,
• Transactions,
• User privileges.

2. PL/SQL Programlama

Sonraki adım:

Oracle Database: PL/SQL Workshop Eğitimi ve Kursu

Buradaki amaç SQL bilgisini programlama yeteneğine dönüştürmek:

• PL/SQL Blocks,
• Variables,
• Control structures,
• Cursors,
• Procedures,
• Functions,
• Packages,
• Triggers,
• Exception handling,
• Dynamic SQL,
• Performance.

3. 23ai ile Güncel Kalmak

Temeller sağlamlaştıktan sonra:

Oracle Database 23ai: New Features for Developers Eğitimi ve Kursu

ile yeni sürümün geliştirici özelliklerine geçilebilir.

Böylece öğrenme yolu:

SQL → PL/SQL → Modern Oracle Development

şeklinde doğal bir ilerleme gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Oracle Developer nedir?

Oracle Developer, Oracle Database üzerinde SQL ve PL/SQL kullanarak veritabanı tabanlı uygulamalar ve veri işlemleri geliştiren yazılım profesyonelidir.

Oracle Developer ne iş yapar?

SQL sorguları, procedure, function, package ve farklı database objeleri geliştirir; veri modelleriyle çalışır, uygulama-veritabanı entegrasyonuna katkıda bulunur ve performans problemlerini çözebilir.

Oracle Developer olmak için SQL bilmek gerekir mi?

Evet. SQL Oracle geliştirme kariyerinin temelidir.

PL/SQL, performans tuning ve ileri Oracle teknolojilerine geçmeden önce güçlü bir SQL temeli oluşturmak gerekir.

SQL mi önce öğrenilmeli PL/SQL mi?

Önce SQL öğrenilmelidir.

PL/SQL zaten SQL'i prosedürel programlama özellikleriyle genişletir. SQL'e hâkim olmadan PL/SQL öğrenmek gereksiz şekilde zorlaşabilir.

SQL ve PL/SQL arasındaki fark nedir?

SQL ağırlıklı olarak verileri sorgulamak ve değiştirmek için kullanılır.

PL/SQL ise SQL üzerine değişken, döngü, koşul, procedure, function ve exception handling gibi programlama yetenekleri ekler.

PL/SQL öğrenmek zor mu?

Temel SQL ve programlama mantığını biliyorsanız başlangıcı çok zor değildir.

Ancak package tasarımı, dynamic SQL, bulk operations ve performans gibi konulara ilerledikçe derinleşir.

Oracle 23ai nedir?

Oracle Database 23ai, Oracle'ın yapay zekâ ve geliştirici üretkenliği tarafında önemli yenilikler sunduğu Oracle Database neslidir.

AI Vector Search, JSON-Relational Duality ve modern SQL geliştirmeleri dikkat çeken özellikleri arasındadır.

Oracle AI Vector Search nedir?

AI Vector Search, verileri yalnızca birebir anahtar kelime eşleşmelerine göre değil, vector embedding'ler üzerinden anlamsal benzerlik açısından arayabilmeyi sağlayan Oracle teknolojilerinden biridir.

Oracle Developer'ın AI bilmesi gerekir mi?

Günümüzde zorunlu bir başlangıç yetkinliği değildir.

Ancak AI uygulamaları, vector search, embeddings ve RAG gibi kavramları anlamak gelecekte Oracle geliştiricileri için giderek daha değerli hale gelebilir.

Oracle Developer olmak için Python bilmek gerekir mi?

Zorunlu değildir ancak özellikle otomasyon, veri işleme, API ve AI uygulamalarında oldukça faydalıdır.

Oracle Developer olmak için Java gerekir mi?

Şart değildir.

Ancak Java veya başka bir backend programlama dili bilmek uygulama ile database arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamanızı sağlar.

Oracle Developer ile DBA aynı kişi midir?

Hayır.

Developer daha çok geliştirme ve veri erişim mantığına, DBA ise veritabanının operasyonu, güvenliği, performansı ve sürekliliğine odaklanır.

Oracle Developer için İngilizce önemli mi?

Evet.

Dokümantasyonların, hata mesajlarının, teknik topluluk içeriklerinin ve eğitim materyallerinin büyük bölümü İngilizcedir.

Mükemmel konuşmanız gerekmeyebilir ama teknik metin okuyabilecek seviyede İngilizce ciddi avantaj sağlar.

Oracle Developer kariyeri hâlâ geçerli mi?

Kurumsal uygulamalar, finans, telekom, kamu, perakende ve büyük ölçekli veri altyapılarında Oracle kullanılan sistemler varlığını sürdürdükçe Oracle geliştirme yetkinliği de önemini korur.

Ancak modern geliştiricinin yalnızca PL/SQL bilmesi yerine Git, API, cloud, JSON, DevOps ve yeni Oracle özellikleriyle profilini genişletmesi çok daha sağlıklı bir kariyer yaklaşımıdır.

Oracle Developer yolculuğuna yeni başlıyorsanız ilk bakışta öğrenilecek şeylerin sayısı biraz fazla görünebilir.

Ama yolu doğru sıraya koyduğunuzda tablo çok daha basit hale geliyor:

Önce SQL.

Veriyi okuyun, filtreleyin, birleştirin ve değiştirmeyi öğrenin.

Sonra PL/SQL.

Veritabanı içerisinde programlama yapmayı, iş kurallarını modellemeyi, hata yönetimini ve tekrar kullanılabilir kod geliştirmeyi öğrenin.

Sonra Oracle Database 23ai.

Modern SQL özelliklerini, JSON dünyasını ve AI Vector Search gibi yeni nesil yetenekleri öğrenerek bilginizi güncel tutun.

Ve en önemlisi:

Gerçek proje geliştirin.

Çünkü SQL öğrenmenin en iyi yolu 300 SQL videosu izlemek değil, "Bu raporu nasıl çıkaracağım?" diye uğraşmaktır.

PL/SQL öğrenmenin en iyi yolu procedure sözdizimini ezberlemek değil, gerçek bir sipariş sürecini hatasız şekilde kodlamaktır.

Oracle 23ai'ı öğrenmenin en iyi yolu da yeni özelliklerin listesini ezberlemek değil, bu özelliklerden biriyle gerçek bir problemi çözmeye çalışmaktır.

Başlangıç için Oracle Database 23ai: SQL Workshop Eğitimi ve Kursu ile SQL temelini oluşturabilir, ardından Oracle Database: PL/SQL Workshop Eğitimi ve Kursu ile Oracle programlama tarafına geçebilirsiniz.

Temeliniz sağlamlaştığında ise Oracle Database 23ai: New Features for Developers Eğitimi ve Kursu ile modern Oracle geliştirici özelliklerini öğrenerek yolculuğu bir adım daha ileri taşıyabilirsiniz.

Kısacası:

SQL size veriyi konuşturur.

PL/SQL veritabanına iş yaptırır.

Oracle Database 23ai ise bu becerileri yeni nesil uygulama dünyasına taşır.

Oracle Developer olmanın yolu da tam olarak bu üç parçayı sadece öğrenmekten değil, birlikte kullanabilmekten geçer.