Oracle 23ai Nedir?
Oracle Database 23ai, Oracle’ın veritabanı motorunu yapay zekâ çağına adapte ettiği stratejik sürümdür. 19c uzun süreli destek sürümüydü, 21c yenilikleri test eden “innovation release” idi. 23ai ise bu yenilikleri kurumsal düzeyde AI entegrasyonu ile birleştirir.
“AI” ibaresi şunları temsil eder:
Native Vector Data Type
AI destekli SQL optimizasyonu
Semantic search altyapısı
Geliştirici dostu modern veri modelleme
Oracle ekosistemine yeni girenler için SQL temeli hâlâ kritik önemdedir. Bu noktada başlangıç seviyesi için
Oracle Database 12c: Introduction to SQL
ileri seviye SQL için ise
Oracle Database 23ai: SQL Workshop
güçlü bir temel sağlar.
Oracle 23ai ile Gelen Stratejik Yenilikler
AI Vector Search – Veriye Anlam Katma
Oracle 23ai ile:
Vektör veri tipi native olarak desteklenir
LLM projeleri için RAG mimarisi kolaylaşır
Semantic similarity search yapılabilir
Bu özellikle AI projelerinde Oracle’ı yeniden rekabetçi konuma taşımıştır.
Geliştiriciler için yeni özelliklerin detaylı incelenmesi adına:
Oracle Database 23ai: New Features for Developers
JSON Relational Duality – Hibrit Veri Modeli
Önceki sürümlerde JSON desteği vardı; ancak 23ai ile:
Aynı veri hem relational tablo hem JSON doküman olarak temsil edilebilir
API-first uygulamalar için ideal yapı sunulur
ORM katmanındaki karmaşıklık azalır
Bu modern mikroservis mimarileri için kritik bir dönüşümdür.
Administration ve Zero Trust Güvenlik
Oracle 23ai yönetim tarafında:
Gelişmiş auditing
AI destekli erişim politikaları
Daha granular privilege kontrolü
Bulut-yerel (cloud-native) uyumluluk
sunmaktadır.
Yönetim tarafında derinleşmek isteyenler için:
Oracle Database 23ai: Administration Workshop
Performans & AI Destekli Tuning
Oracle 23ai:
Otomatik execution plan iyileştirmeleri
AI destekli index önerileri
Daha hızlı analitik sorgular
Memory yönetiminde akıllı optimizasyon
Performans tarafında uzmanlaşmak için:
Oracle Database: Performance Management and Tuning
Oracle 23ai vs Önceki Sürümler
| Özellik | 12c | 19c | 21c | 23ai |
|---|---|---|---|---|
| LTS | ❌ | ✅ | ❌ | Beklenen |
| AI Native | ❌ | ❌ | Kısmi | ✅ |
| JSON Duality | ❌ | ❌ | ❌ | ✅ |
| Vector Search | ❌ | ❌ | ❌ | ✅ |
| Modern API Desteği | Orta | İyi | İyi | Çok Yüksek |
| Alan | Oracle 19c | Oracle 21c | Oracle 23ai |
|---|---|---|---|
| Sürüm Stratejisi | Long Term Support | Innovation | AI-First Veritabanı |
| Yapay Zeka | Harici ML Entegrasyonları | Gelişmiş ML | Native AI + Vector Search |
| JSON | Gelişmiş | Daha Esnek | JSON Relational Duality |
| Performans | Stabil & Güvenilir | Deneysel Yenilikler | AI Destekli Otomatik Tuning |
| Güvenlik | Advanced Security | Blockchain Tables | Zero Trust + AI Destekli Policy |
| Modern App Desteği | Orta | İyi | Çok Yüksek |
Oracle 23ai ve Oracle Sertifikasyon Yolculuğu
Oracle 23ai’nin yaygınlaşması, Oracle sertifikasyon yapısını da doğrudan etkilemektedir. Oracle dünyasında kariyer ilerlemesi genellikle şu sertifika yoluyla gerçekleşir:
Oracle Certified Associate (OCA)
SQL temelleri
Veri modelleme
Basit sorgular
Temel veritabanı kavramları
Bu aşama için temel SQL hakimiyeti şarttır.
Oracle Certified Professional (OCP)
Administration
Performance tuning
Backup & recovery
Güvenlik
23ai ile birlikte OCP içeriklerinde AI ve modern özelliklerin daha fazla yer alması beklenmektedir.
Administration bilgilerini güçlendirmek için:
Oracle Database 23ai: Administration Workshop
Oracle Certified Master (OCM)
İleri düzey mimari
Disaster recovery
Yüksek erişilebilirlik
RAC, Data Guard
Bu seviye artık klasik DBA bilgisine ek olarak AI uyumlu mimari tasarımı da gerektirir.
Oracle 23ai ve PL/SQL Ekosistemi
PL/SQL geliştiricileri için 23ai’nin etkisi:
JSON ile daha esnek prosedür tasarımı
AI destekli veri işleme
API entegrasyonlarında daha temiz mimari
PL/SQL tarafında uzmanlaşmak için:
Oracle Database: PL/SQL Workshop
Kimler Oracle 23ai’ye Geçmeli?
Kurumsal bankacılık sistemleri
AI projeleri geliştiren firmalar
Büyük veri analitiği yapan şirketler
Mikroservis mimarisi kullanan ekipler
Oracle sertifikasyon hedefleyen IT profesyoneller
Oracle 23ai, Oracle’ın “AI-first database” stratejisinin başlangıç noktasıdır.
Bu sürüm:
AI uygulamalarına hazır
Modern geliştirici deneyimi sunan
Güvenliği güçlendirilmiş
Performansı akıllı hale getirilmiş
bir veritabanı mimarisi sunar.
Oracle kariyer yolculuğunda ilerlemek isteyen profesyoneller için 23ai artık opsiyon değil, stratejik bir gerekliliktir.